Onderzoek doorstroomlocatie De Twirre

Moet de gemeente dit doen of mag de gemeente dit doen?

De gemeente heeft verschillende wettelijke taakstellingen op het gebied van opvang en huisvesting van mensen die nieuw in Nederland zijn gekomen.

Al jarenlang heeft de gemeente een taakstelling voor de huisvesting van statushouders. Dit zijn mensen die een verblijfsvergunning hebben gekregen. Zij krijgen uiteindelijk een woning in onze gemeente of in een andere gemeente. Nareizigers tellen mee in deze taakstelling. Zij komen er dus niet extra bovenop.

Sinds 2024 is er de Spreidingswet, die bepaalt hoeveel asielzoekers iedere gemeente moet opvangen. Asielzoekers wachten op een status zij weten nog niet of ze mogen blijven. De gemeente Opsterland moet volgens de Spreidingswet 173 asielzoekers opvangen. Op dit moment voldoen we hier niet aan. 

De gemeente kiest ervoor om deze taak in te vullen door doorstroomlocaties voor statushouders te maken in plaats van asielopvang. Statushouders blijven nu vaak lang in een AZC wonen omdat er nog geen woning beschikbaar is. Deze mensen kunnen dus ook nog niet beginnen met hun integratie en houden plekken bezet in de AZC's.

Door statushouders tijdelijk te huisvesten in een doorstroomlocatie, komen er plekken vrij in de AZC’s. Daarmee ontlasten we de asielopvang én geven we op een andere manier invulling aan onze verplichting vanuit de Spreidingswet. 

De mensen in de doorstroomlocatie worden daarna gehuisvest in de gemeente of omliggende gemeenten. De doorstroomlocatie zorgt dus niet voor extra huisvesting. 

Sinds 2022 hebben gemeenten ook de taak om Oekraïense vluchtelingen op te vangen. 

Op basis van welke wet- en regelgeving is dit toegestaan? 

De rijksoverheid heeft een regeling voor het opzetten van doorstroomlocaties beschikbaar gesteld voor gemeenten. Daarnaast heeft de rijksoverheid de Spreidingswet ingevoerd. De Spreidingswet is dus een belangrijke wet bij dit onderwerp. Daarnaast zijn alle gemeenten in Nederland verplicht om mensen die een verblijfsvergunning hebben te helpen aan een sociale huurwoning. Die verplichting hebben gemeenten voor alle inwoners die voor een sociale huurwoning in aanmerking komen en daar horen statushouders ook bij.

Het beleid rond asiel en migratie is momenteel veel in het nieuws. Er worden verschillende wijzigingen voorgesteld, maar deze zijn nog niet definitief. Wij werken daarom op dit moment volgens de geldende wet- en regelgeving. Zodra nieuwe regels of regelingen definitief worden, bekijken we wat dit betekent voor ons als gemeente.

Wordt er iets gedaan met vragen en zorgen? 

Ja, de vragen die inwoners ons stellen en de zorgen die zij uiten nemen we mee in onze onderzoeken.  De afgelopen periode hebben we de zorgen van inwoners verzameld en hier verschillende acties op uitgezet. Een deel van de zorgen gaat over de mogelijke locatie, andere zorgen gaan over de onrust en overlast die inwoners nu al ervaren in het dorp, bijvoorbeeld door jongeren.

Wat is het verschil tussen draagvlak en draagkracht?

Als we kijken naar de draagkracht van een dorp dan bedoelen we of er voldoende voorzieningen zijn en of de sociale basis goed op orde is. Dus of er winkels, verenigingen, huisartsen, een school en bedrijven zijn waar statushouders kunnen werken of verenigingen waar ze vrijwilligerswerk kunnen doen. Ook kijken we of er mensen in het dorp zijn die deze mensen op weg kunnen helpen. Draagvlak heeft betrekking op de mening van de inwoners. Vinden inwoners een bepaald plan wel of geen goed idee? Draagvlak is echter moeilijk te meten, omdat inwoners vaak uiteenlopende meningen hebben. 

De Twirre was niet te redden. Dat was een paar jaar geleden de boodschap. Waarom onderzoekt de gemeente een gebouw dat niet te redden is? 

In 2022 heeft de gemeenteraad besloten dat de Twirre niet meer geschikt was als schoolgebouw. Het gebouw was verouderd, te groot voor het aantal leerlingen en niet meer duurzaam. Dit betekent niet dat het oude schoolgebouw helemaal nergens meer geschikt voor is. Het was niet meer geschikt voor onderwijs maar nog wel geschikt, na verbouwing, voor tijdelijke invulling van appartementen. 

Wat waren de oorspronkelijke plannen voor het gebouw?

Er waren geen oorspronkelijke plannen voor het gebouw.

Waar zit de gemeente in het proces? 

Op dit moment heeft een college van burgemeester en wethouders (B&W) heeft een voorstel voorgelegd aan de gemeenteraad. Op 1 december bespreekt de gemeenteraad het voorstel. Op 15 december wordt er over het voorstel besloten.

Het voorstel is nu om de locatie van de Twirre te verbouwen tot 12 appartementen:

• 6 appartementen voor statushouders
• 6 appartementen voor andere woningzoekenden

De 6 appartementen voor de statushouders vormen samen een doorstroomlocatie waarin 25 statushouders tijdelijk kunnen wonen. Met het realiseren van de andere 6 appartementen komen we tegemoet aan de bredere behoefte voor woningen. De participatiegroep gaf ook aan dat het belangrijk is dat er woningen komen. De 12 appartementen en dus ook de doorstroomlocatie zullen maximaal zes jaar bestaan. Daarna wordt de Twirre gesloopt.

De gemeente gebruikt deze 6 jaar om plannen te maken en deze voor te bereiden

Voorafgaan aan het voorstel heeft de gemeente Opsterland verschillende mogelijkheden voor een doorstroomlocatie onderzocht. Op verzoek van inwoners is er een participatietraject gestart. Plaatselijk belang en een groep inwoners van omliggende straten hebben vier avonden meegedacht en advies gegeven over wat er belangrijk is om rekening mee te houden voor het dorp. De gemeente heeft daarna het voorstel opgesteld om voor te leggen aan de gemeenteraad.

Is er een plan B?

Er is geen plan B. Er ligt nu een voorstel bij de gemeenteraad. 

Bekijkt de gemeente ook een ander pand?

Nee.

Raken we parkeerplekken kwijt?

Nee.

Komt er nog een vervolgbijeenkomst?

 Ja, de vervolgbijeenkomst is op 25 november. We houden inwoners ook up to date door middel van een nieuwsbrief die we naar direct omwonenden sturen van De Twirre.

Waarom staat er geen handtekening onder brieven die we krijgen?

De brieven die we versturen over het onderzoek naar een doorstroomlocatie zijn allemaal officieel. Niet alle brieven hoeven te worden vastgesteld en ondertekend door het college van burgemeester & wethouders. Sommige brieven mogen worden verstuurd door team vluchtelingen. De brieven worden wel altijd door de burgemeester goedgekeurd. 

Weten we waar mensen vandaan komen?

We weten nu niet waar mensen vandaan komen. Het COA koppelt mensen met een verblijfsvergunning aan een gemeente. Wij hebben geen invloed op wie er aan onze gemeente gekoppeld wordt.

Hebben we invloed op de samenstelling van de gezinnen? 

Nee, we hebben geen invloed op de samenstelling. Het COA koppelt mensen aan de gemeente. We verwachten een mix van gezinnen en alleenstaanden. De alleenstaanden wachten vaak tot hun gezinsleden kunnen overkomen uit het land van herkomst.  

Hoeveel mensen komen er wonen?

In het voorstel nu is er plek voor 25 mensen. De gemeenteraad neemt een beslissing over dit voorstel. 

Hoe zorgen jullie voor integratie?

We gaan extra inzetten op integratie. Statushouders in de doorstroomlocatie starten direct met inburgering. We bieden taallessen aan en extra trainingen gericht op integratie. We gaan samenwerken met bedrijven uit de omgeving om mensen zo snel mogelijk op weg naar werk te helpen.

Waarom kunnen asielzoekers niet werken zoals Oekraïners die hierheen zijn gekomen?

Asielzoekers mogen sinds eind 2023, als ze minstens 6 maanden in Nederland zijn, werken. Ze hebben dan een tewerkstellingsvergunning nodig en moeten een eigen bijdrage betalen aan de opvang. Als een doorstroomlocatie doorgaat, dan komen daar geen asielzoekers maar statushouders. Statushouders mogen altijd werken, want zij hebben een verblijfsvergunning. 

Voor hoeveel jaar is een doorstroomlocatie?

In het voorstel staat 6 jaar.

Waar komen mensen te wonen na de doorstroom?

De statushouders zijn door het COA gekoppeld aan verschillende gemeenten in de regio. Met de regio bedoelen we de gemeente Opsterland en buurgemeenten. Voor de doorstroomlocatie in Beetsterzwaag werken we samen met Smallingerland en Weststellingwerf. Dit kunnen bij deze mogelijke doorstroomlocatie andere gemeenten zijn. De statushouders zullen na het verblijf in de doorstroomlocatie een sociale huurwoning toegewezen krijgen in de gemeente waaraan ze gekoppeld zijn.

Hoe werken jullie aan de veiligheid?

We onderzoeken altijd ook de omgeving van een pand als we dat willen gebruiken. Veiligheid is daar een onderdeel van. We vragen onder andere advies hierover aan onze partners zoals de politie en de veiligheidsregio. Op basis van dit beeld bekijken we wat er nodig is. De gemeente blijft verantwoordelijk voor het beheer, toezicht en de leefbaarheid.

Hoelang blijven mensen?

We gaan nu uit van een jaar. Daarna moeten mensen kunnen verhuizen naar een woning. Soms is dat in de gemeente Opsterland, maar mensen verhuizen ook naar onze buurgemeenten zoals Smallingerland. Als iemand uitgestroomd is, wordt de lege plek weer opgevuld.

Hoe kunnen mensen binnen een jaar uitstromen als er voor ons ook geen woningen zijn?

Als de doorstroomlocatie doorgaat, komen er mensen te wonen die daarna in de gemeente Opsterland of een buurgemeente gaan wonen.  In de gemeente Opsterland hebben we nu ook al, zonder doorstroomlocatie, af en toe een woning beschikbaar voor statushouders. Een klein deel van de vrijkomende sociale huurwoningen worden namelijk gereserveerd voor statushouders. Het grootste deel van deze woningen wordt ingevuld door andere woningzoekenden. We denken dat dit aantal beschikbare woningen in onze eigen gemeente, plus de woningen in andere gemeenten, voldoende is voor statushouders om binnen een jaar te verhuizen uit de doorstroomlocatie. 

Als er iemand uitstroomt, komt er dan een nieuwe statushouder in?

Ja. 

Hoe zit het met woonruimte voor jongeren en andere doelgroepen?

We bouwen in de gemeente voor iedereen. Op www.opsterland.nl/woningbouw staan de actuele bouwplannen. 

Statushouders krijgen voorrang bij de huizen. Klopt dat? 

Een deel van de sociale huurwoningen die vrijkomen gaat naar urgente doelgroepen, dat zijn mensen die voorrang krijgen bij een sociale huurwoning. Op dit moment horen statushouders ook bij deze groep. Het grootste deel van de vrijkomende sociale huurwoningen gaat naar reguliere woningzoekenden.

Waarom mogen we niet in vakantiehuizen wonen als er een woningentekort is?

Permanente bewoning van recreatiewoningen is in Nederland niet standaard toegestaan. Dat komt omdat recreatiewoningen een andere bestemming hebben dan reguliere woningen. Vakantiewoningen hebben de bestemming recreëren in plaats van wonen. Daarnaast moeten recreatiewoningen aan bepaalde regels en eisen voldoen om geschikt te zijn voor permanente bewoning. Een klein aantal recreatiewoningen in Opsterland voldoet hieraan. 

Krijgen statushouders huurbescherming?

Als een statushouder in een huis woont van de woningbouwvereniging, dan gelden dezelfde regels als voor iedereen. Dus ook de huurbescherming die voor alle inwoners geldt. In een doorstroomlocatie is dat anders. Daar is geen sprake van een regulier huurcontract zoals bij een woningbouwvereniging, maar een bruikleenovereenkomst. Voor een dergelijke overeenkomst bestaat geen huurbescherming. 

Krijgen statushouders een passende woning of krijgen ze vaak te grote huizen? 

Als een statushouder doorstroomt vanuit een AZC of een eventuele doorstroomlocatie naar een huurwoning van de woningbouwvereniging, dan kijkt de woningbouwvereniging altijd naar wat een goede match is. Daarbij maken ze geen onderscheid tussen statushouders en andere doelgroepen.  Woningbouwverenigingen kijken naar hoe lang iemand al op een wachtlijst staat en naar hoe groot een gezin is (of hoe klein) en of dat passend is bij de woning die vrijkomt. 

Kan ik planschade indienen als mijn huis minder waard wordt? 

Planschade heet sinds 1 januari 2024 nadeelcompensatie. Dat dit veranderd is, komt door de invoering van de Omgevingswet. Meer informatie over nadeelcompensatie vindt u op https://iplo.nl/thema/ruimtelijke-ontwikkelingen/bijzondere-onderwerpen/nadeelcompensatie

Kan ik bezwaar maken tegen deze plannen?

De gemeenteraad neemt een uiteindelijk besluit over de plannen om een doorstroomlocatie te realiseren. Hiertegen kan geen bezwaar worden gemaakt.

Indien we een vergunning aan moeten vragen voor de verbouwing, dan kan hiertegen wel bezwaar worden gemaakt binnen een bepaalde termijn. Dit gaat echter alleen over de verbouwing van het pand en niet over het gebruik van de locatie als doorstroomlocatie. Meer algemene informatie hierover vindt u op www.opsterland.nl/bezwaar-maken. 

Een andere mogelijkheid dan bezwaar maken is inspreken tijdens een vergadering van de gemeenteraad. Meer informatie hierover vindt u op de webpagina van de gemeenteraad: www.opsterland.nl/gemeenteraad.