Digitale veiligheid voor jongeren in Opsterland
De digitalisering heeft een grote impact op het leven van onze inwoners. Daarom is digitale veiligheid een belangrijk onderdeel van het Integraal Veiligheidsbeleid 2024–2027 van de gemeente Opsterland, dat sinds eind 2024 van kracht is. Dit beleid richt zich op het vergroten van de digitale weerbaarheid van onze inwoners, met speciale aandacht voor kwetsbare groepen, zoals jongeren.
BHS Gorredijk komt in aanraking met 'sextortion'
Sextortion is een samenvoeging van de Engelse woorden ‘sex’ en ‘extortion’ (afpersing). We spreken van sextortion wanneer iemand wordt gechanteerd met seksueel getint (beeld)materiaal, zoals een naaktfoto, video of chatgesprek.
Deze maand zijn scholieren van BHS Gorredijk in aanraking gekomen met dit thema. Jongeren kunnen slachtoffer worden van online misbruik, maar soms ook zelf grensoverschrijdend gedrag vertonen. Nieuwe vormen van online criminaliteit en misbruik, zoals sextortion, online pesten en met computers gemaakte nepbeelden (deepfakes), vergroten de risico’s en maken het belangrijk om hier vroegtijdig aandacht aan te besteden.
Om het bewustzijn van de leerlingen te vergroten, werken school, politie, handhaving en gemeente samen. Binnen de school is tijdens mentorlessen aandacht besteed aan het onderwerp. Leerlingen konden het thema bespreken en vragen stellen. Aansluitend krijgen zij de mogelijkheid om deel te nemen aan de escaperoom-bus van de politie.
Wat gebeurt er in de escaperoom-bus?
In de speciale escaperoom-bus spelen leerlingen het spel BL@CKMAIL. Daarin helpen ze een meisje dat online wordt afgeperst: iemand dreigt haar privéfoto’s te verspreiden.
In kleine groepjes krijgen de leerlingen vijftien minuten de tijd om puzzels en opdrachten op te lossen. Voor elke opdracht verdienen zij een code, waarmee ze proberen te voorkomen dat de foto’s online worden geplaatst. Tijdens het spel komen ze verschillende online gevaren tegen, zoals hacken en sextortion. Zo ervaren ze hoe snel iets online uit de hand kan lopen en hoe stressvol zo’n situatie kan zijn.
Bewustwording van online gedrag
Na afloop is er een nabespreking met de digitale wijkagenten. Zij bespreken wat er in het spel gebeurde, hoe het voor het slachtoffer voelt, hoe je dit kunt voorkomen en bij wie je hulp kunt vragen als je zelf zoiets meemaakt. Ook wordt benadrukt dat online misbruik nooit de schuld van het slachtoffer is. Door het spel en de nabespreking leren jongeren bewuster nadenken over hun eigen online gedrag. Zo weten zij beter hoe ze zichzelf en anderen kunnen beschermen op internet.
Basisschoolleerlingen werden Cyber Agents
Voor kinderen in het basisonderwijs is eerder al een mooie stap gezet. Leerlingen van 8 tot 12 jaar namen in 2025 deel aan het programma HackShield. Deze educatieve game maakt kinderen weerbaar tegen cybercriminaliteit door hen op te leiden tot zogeheten Cyber Agents. Zij leren hoe ze zichzelf en hun omgeving kunnen beschermen tegen online risico’s. Het programma combineert spel en educatie en stimuleert kinderen om ook hun omgeving bewust te maken van online veiligheid.
Op deze manier werken we samen aan een digitaal veilige en weerbare generatie in Opsterland.
