Subsidies monumenten en karakteristieke panden

Het doel van de subsidieregeling is om financiële ondersteuning te bieden voor werkzaamheden die bijdragen aan het behoud en de instandhouding van gemeentelijke monumenten. U kunt denken aan herstelwerk, verduurzaming of cultuurhistorisch onderzoek. Meer informatie over de regeling.

Via de onderstaande knop kunt u een aanvraag indienen voor de Subsidieregeling gemeentelijke monumenten Opsterland. 

Aanvraag indienen

De provincie Fryslân stelt elk jaar deze regeling vast. De provincie geeft subsidie aan rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en aan karakteristieke panden (geen woonhuizen). Meer informatie en hoe u deze subsidie aan kunt vragen vindt u op de website van de provincie Fryslân.

Subsidieregeling monumenten Fryslân 2025 niet-woonhuizen / SUMO (half juni starten de aanvragen)

De subsidie is voor natuurlijke personen en privaatrechtelijke rechtspersonen die eigenaar of zakelijk gebruiksgerechtigde zijn van een monument. Zij moeten de subsidieaanvraag indienen. Eigenaren van een woonhuis-monument kunnen geen subsidie aanvragen met deze regeling. 

https://www.fryslan.frl/subsidieregeling-monumenten-fryslan

De rijksoverheid verleent deze subsidie aan eigenaren van rijksmonumenten die van oorsprong geen woonfunctie hebben zoals boerderijen, kerken, fabrieken en molens. Met deze subsidie financiert u een gedeelte van het onderhoud van uw monument. Het gaat hierbij om sober en doelmatig onderhoud, op basis van een instandhoudingsplan, over een periode van 6 jaar.

https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/subsidie-instandhouding-rijksmonumenten

Bent u eigenaar van een bouwwerk dat zich niet gemakkelijk leent voor een andere bestemming, zoals een kerk, industriegebouw, school, boerenschuur, klooster of kasteel? Dan kunt u mogelijk gebruikmaken van de subsidie voor herbestemming en in aanvulling hierop een verduurzamingsonderzoek.

https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/subsidie-herbestemming-monumenten

Het Nationaal Restauratiefonds wil echt iets betekenen voor de maatschappij. We willen impact maken. Al vanaf onze oprichting in 1985 door het ministerie van OCW maken wij ons sterk voor het stimuleren van herstel en behoud van monumenten. Hoe we dat doen? Door te financieren, samenwerken en kennisdelen. We maken het verschil door juist die monumenteigenaren te ondersteunen die met onze financiële steun in staat worden gesteld om impact te maken op mens, monument en omgeving.

www.restauratiefonds.nl

Particuliere eigenaren van rijksmonumenten met een woonfunctie kunnen jaarlijks subsidie aanvragen voor de kosten die zij het voorgaande kalenderjaar gemaakt hebben voor de instandhouding van hun rijksmonument (woonhuissubsidie). De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) behandelt de subsidieaanvraag.

https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/subsidie-woonhuismonumenten en https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/subsidie-woonhuismonumenten/nieuws/2024/12/04/woonhuisregeling-met-4-jaar-verlengd

Belangrijke partners bij de verbouwing of herbestemming van agrarisch erfgoed zijn de boerderijenstichtingen. Elke provincie heeft er één of meer. Zij adviseren niet alleen in projecten, maar organiseren ook regelmatig activiteiten om kennis uit te wisselen of voorbeeldprojecten onder de aandacht te brengen. Alle boerderijenstichtingen zijn verenigd in Agrarisch Erfgoed Nederland (AEN). Doel van deze stichting is kennisuitwisseling tussen de regionale en provinciale boerderijenstichtingen en meer inspraak in het landelijk beleid.

Het Boerderijenfonds is een landelijk fonds voor stimulering van herbestemming. Het is opgezet door AEN met steun van het ministerie van OCW en in samenwerking met het Restauratiefonds en de RCE. Het fonds kan projecten voor een waardevolle herbestemming van agrarisch erfgoed ondersteunen met kennis en een financiële bijdrage.

Een nieuwe regeling voor grote restauratie­opgaven van rijks­monum­enten gaat op 1 september 2026 open voor aanvragen. Deze subsidie­regeling is bedoeld voor niet-woonhuis rijks­monumenten met een grote restauratie­opgave. Juist deze opgaven vielen tot nu toe vaak buiten de boot als het gaat om subsidie. Alleen projecten met meer dan € 2,5 miljoen aan subsidiabele restauratie­kosten komen in aanmerking. Voor de regeling is € 45 miljoen beschikbaar.

Het beschikbare budget wordt verdeeld over twee aanvraagrondes: één in het najaar van 2026 en één in het najaar van 2027. Zijn er meer aanvragen dan er geld beschikbaar is? Dan krijgen aanvragen waarbij een lager subsidiepercentage wordt gevraagd voorrang.

Om in aanmerking te komen voor subsidie, moeten de subsidiabele restauratiekosten minimaal € 2,5 miljoen bedragen. Om te voorkomen dat een klein aantal grote projecten al het beschikbare geld ontvangt, geldt een maximum van € 10 miljoen aan subsidiabele restauratiekosten per aanvraag.

Alleen restauratieprojecten waarvoor een omgevingsvergunning voor een rijksmonumentenactiviteit is verleend, komen in aanmerking voor subsidie. Ook eigenaren van groene rijksmonumenten kunnen een aanvraag indienen. Voor deze projecten geldt een minimale subsidiabele restauratiesom van € 1 miljoen.

Klik op onderstaande button voor meer informatie over het aanvragen van de subsidie. 

Meer informatie

Eigenaren van monumentale boerderijen in Fryslân kunnen ook in 2026 weer subsidie aanvragen voor het herstellen van hun dak. De provincie Fryslân stelt de regeling opnieuw open nadat deze in 2022 en 2023 succesvol werd gebruikt. De subsidie is bedoeld voor het restaureren van boerderijdaken of het vervangen van niet-traditionele dakbedekking, zoals golfplaten, door riet of dakpannen. De regeling maakt onderdeel uit van de Subsidieregeling monumenten Fryslân.

Subsidie voor rijks- en gemeentelijke monumenten

De regeling is beschikbaar voor eigenaren van zowel rijksmonumenten als gemeentelijke monumenten. Voor het herstel van één of meerdere dakvlakken kan maximaal € 25.000 subsidie worden aangevraagd. De provincie ondersteunt hiermee het behoud van karakteristieke Friese boerderijen, die een belangrijk onderdeel vormen van het landschap en het cultureel erfgoed. Omdat restauraties vaak kostbaar zijn, biedt de regeling financiële ondersteuning.

Dit is nodig voor een aanvraag

Voor een subsidieaanvraag zijn onder meer een werkomschrijving, een gespecificeerde offerte en – bij een dakrestauratie – een inspectierapport van de Monumentenwacht nodig. Afhankelijk van de werkzaamheden kan ook een omgevingsvergunning vereist zijn. Die vraagt u aan bij uw gemeente. Subsidieaanvragen kunnen worden ingediend van 14 tot en met 18 september 2026.

Ook subsidie voor grotere restauraties

Wie een rijksmonument bezit, kan daarnaast subsidie aanvragen voor een volledige restauratie van de boerderij of het dak. Voor gemeentelijke monumenten is eveneens subsidie beschikbaar voor grotere restauraties, met een maximale bijdrage van € 25.000. De aanvraagprocedure is vergelijkbaar met die voor een restauratie van een afzonderlijk dakvlak.

Meer informatie over de regeling en het aanvraagformulier zijn te vinden op de website van de provincie Fryslân. 

Meer informatie
 

Het Cultuurfonds, het Nationaal Restauratiefonds en negen provincies werken samen in de Cultuurfondsen voor Monumenten. Uit het fonds worden laagrentende leningen verstrekt voor de restauratie, verduurzaming en herbestemming van gemeentelijke en provinciale monumenten of karakteristieke panden. De Cultuurfondsen hebben daarmee een belangrijke rol in het versterken van lokaal erfgoed en daarmee het behoud van het unieke karakter en identiteit van regio’s. En wordt een bijdrage geleverd aan het versnellen van de energietransitie en worden monumenten klaar gemaakt voor de toekomst.

https://www.cultuurfonds.nl/erfgoed-monumentenzorg

Met de Monumenten-hypotheek heeft het Restauratiefonds een passende lening voor iedere monumenteigenaar, mits u uw pand restaureert, verduurzaamt of een andere bestemming geeft. U kunt deze hypotheek aanvragen voor de financiering van uw restauratie, maar ook als aanvullende financiering. Het maakt dus niet uit of het een rijksmonument of een gemeentelijk- of provinciaal monument betreft.  U kunt de Monumentenhypotheek inzetten als:

• Restauratie- en duurzaamheidsfinanciering wanneer u reeds de maximale laagrentende financiering gebruikt
• Wanneer u de restauratie, verduurzaming of herbestemming van uw gemeentelijk monument wilt financieren en er geen mogelijkheden voor een laagrentende financiering zijn.

Een Monumenten-hypotheek kent drie aflossingsvormen; annuïtair, lineair en aflossingsvrij. Voor de Monumenten-hypotheek hanteren wij marktconforme rentetarieven met de keuze om de rente voor 5, 10 of 15 jaar vast te zetten.

https://www.restauratiefonds.nl/particulier/financieren/alle-financieringen/monumenten-hypotheek