Nieuwjaarstoespraak burgemeester Bouwman

Nieuwjaarsboodschap Andries Bouwman, burgemeester gemeente Opsterland

Samen leven!  

Een jaar geleden wenste ik u een gelukkig nieuwjaar. Maar is 2025 een gelukkig jaar geweest? Als ik de berichtgeving moet geloven, dan zijn we blij dat we 2025 achter ons kunnen laten. De vrolijkheid was ver te zoeken. Nationaal en internationaal was 2025 een jaar van crisis en conflict. Een jaar van toenemende onzekerheid en afnemende solidariteit. 2025 werd het jaar van eigenbelang; het was het jaar van ‘what’s in it for me?’

Als ik kijk naar Opsterland, dan zie ik juist het tegenovergestelde. In durf het aan om te zeggen dat 2025 in Opsterland een positief jaar was! We hebben dus niet voor niets met elkaar geproost. 

Er waren prachtige initiatieven het afgelopen jaar. Wat heb ik bij veel positieve en betekenisvolle gebeurtenissen in onze mooie gemeente aanwezig mogen zijn en wat heb ik onze sterke en hechte mienskipszin weer mogen ervaren. In deze tijd van internationale spanningen en nationaal gedoe geef ik graag een korte bloemlezing over de mooie dingen in onze gemeente.

Ten eerste: de Tour de Odense in Beetsterzwaag, waarbij 50.000 euro werd opgehaald voor het Odensehuis in Beetsterzwaag. Deelnemers aan deze actie hebben in een paar dagen een tocht van 600 kilometer fietsend vanuit Odense in Denemarken naar Beetsterzwaag afgelegd. Ten tweede: de Loop van Morgen in Gorredijk, waarbij heel Gorredijk en omgeving in 24 uur maar liefst 141.213 euro heeft opgehaald voor KWF Kankerbestrijding.

Bij beide gebeurtenissen was het onthaal van de deelnemers groots en bijzonder ontladend. Geweldige bedragen, geweldige initiatieven. Maar de opbrengst was veel groter. De opbrengst was het collectieve gevoel van samen ergens voor gaan, samen ergens voor staan, waarbij juist de ander centraal. Die ander die geconfronteerd wordt met kanker of dementie. 

Dat zijn momenten waarbij de klagerige ‘ik’, met zijn eigenbelang, zijn rechten of politieke verdeeldheid, even niet bestaat. Dit zijn momenten waarop het leven zich laat zien zoals het bedoeld is: het besef dat het leven er alleen toe doet als we leven voor de ander. Dit is de kern van onze samenleving. Samen leven!

Samenleven deden we ook bij alle dorpsactiviteiten en feesten die georganiseerd werden. Wat wordt er veel in onze dorpen georganiseerd! Door de inzet van ongelofelijk veel vrijwilligers is de leefbaarheid in onze dorpen hoog. Even de opmerkelijkste gebeurtenissen: in Wijnjewoude was een jubileumeditie met een volle week vol festiviteiten en een heuse optocht. Straten bouwden met elkaar wagens en buren vonden elkaar. Het was een prachtige bonte tocht.  

Ook de Turftrappers hadden in 2025 een jubileum. Al 44 jaar zorgen zij voor vertier in Pipegaelsgea. Maar de carnavalsvereniging zorgt voor meer dan alleen vermaak in de carnavalsweek: het is een vereniging die zich breed inzet voor verschillende lagen in de gemeenschap. Zo brengen de Turftrappers al sinds jaar en dag een bezoek aan mensen met een verstandelijke beperking bij Alliade. En als ik de Turftrappers mag geloven dan is dit een avond waarop uitbundig wordt gedanst, gehost en aan de polonaise geen einde komt. Over samen leven gesproken!

Ik noem in dit rijtje ook de geweldige productie van Scrooge in Beetsterzwaag. Meer dan 300 vrijwilligers maakten van Beetsterzwaag één groot theater. En laat Scrooge nu juist het verhaal zijn dat wij als samenleving nodig hebben: het besef dat wij elkaar nodig hebben om echt mens te kunnen zijn. Dat we geen nemers moeten zijn maar juist gevers. 

2025 was ook het jaar waarin Opsterland herdacht. Met 16 herdenkingen (allemaal georganiseerd door vrijwilligers), een prachtig vormgegeven lespakket en voorstelling over Jan Eizenga, een lesbrief voor scholen over de werk- en interneringskampen in Hemrik en Spanjeburd, een indrukwekkende herdenkingsavond Herbeleef Ureterp in oorlogstijd en een speciale herdenkingskrant hebben we in Opsterland stilgestaan bij 80 jaar bevrijding. Wat mogen we gelukkig zijn dat er vrede en vrijheid is.

In mijn 4 mei-speech heb ik vrede vergeleken met een boom. Een boom die het niet gemakkelijk heeft en diep moet wortelen om niet omvergeblazen te worden. Want als een boom niet geworteld is, dan waait hij om. En weet u wie die wortels zijn van die boom? Dat bent u. Dat zijn wij gezamenlijk. Doordat wij beseffen en niet vergeten, of afzwakken over wat er is gebeurd, groeit de wortel van de vredesboom en komt deze steeds sterker te staan en kan het stormen aan. Stormen waar we nu internationaal mee worden geconfronteerd.

Vrede is geen vanzelfsprekendheid. Dat werd opnieuw duidelijk toen we afgelopen jaar drie keer een delegatie uit Oekraïne ontvingen, waaronder de ambassadeur. Hun verhalen van onrecht, verlies en onzekerheid blijven hartverscheurend.

2025 was ook een jaar waarin we onze economie verder op de kaart mochten zetten. In het voorjaar vond de verkiezing Friese Onderneming van het Jaar 2025 in onze gemeente plaats. Een grootse happening. Met Rinsma Gorredijk, Lauswolt, Alliade en Revalidatie Friesland als locaties heeft Opsterland een prachtig ondernemend visitekaartje afgegeven. Daarnaast heeft het college veel bedrijven mogen bezoeken. Ik ben elke keer weer verbaasd wat voor originele en vooruitstrevende parels wij in onze gemeente hebben.

Ondertussen wordt er ook gebouwd en begint het woningbouwprogramma op stoom te komen. Met de start van 23 woningen in Nij Beets, 16 woningen in Terwispel, 30 sociale huurwoningen in Gorredijk, de start van de bouw van 8 woningen in Wijnjewoude en de start van de verkoop van bouwgrond ten behoeve van woningen in Loevestein fase 4 in Gorredijk, blijven we op koers om voor 2035 in totaal 1000 nieuwe woningen te realiseren. Woningbouw blijft een taai dossier waarbij veel belangen spelen, wat het proces niet altijd versnelt. Ook hier is het van belang dat we de ander voor ogen moeten houden.

Maar er worden niet alleen huizen gebouwd. Ik had het gevoel dat Gorredijk afgelopen jaar letterlijk één grote bouwput was. Wat een ontwikkelingen vinden daar plaats. Gorredijk zet zichzelf echt op de kaart. Met voor ons als hoogtepunt toch wel het openen van het prachtige nieuwe sportcomplex Kortezwaag. Een groot project dat een lange geschiedenis kent. Het heeft veel inspanning en zweetdruppels gekost, maar wat staat er nu een professioneel sportcomplex met een fantastische uitstraling. Sportend Gorredijk en onze topclub LDODK kunnen hier de komende decennia gebruik van maken.

De kurk ging ook van de fles voor de BHS. Na eveneens een lang proces kunnen zij beginnen met de bouw van een nieuwe school en blijft middelbaar onderwijs in onze gemeente gewaarborgd. En dan zit er nog meer in het vat voor Gorredijk. Het ziet ernaar uit dat in het voorjaar ook een definitieve klap gegeven wordt op een prachtig ontwerp en budget voor de nieuwe Skâns.

Er gebeurde er nog veel meer moois. De terugkomst van de middeleeuwse altaarsteen in Langezwaag. De vlag van Opsterland die nu ook in het Europees Parlement wappert. En natuurlijk de fenomenale prestatie van Femke Kok, die het wereldrecord op de 500 meter verbrijzelde. De Winterspelen in Milaan krijgen een Opsterlands tintje!

2025 kende ook uitdagingen. Het was niet allemaal geweldig. Er was verdeeldheid. Niet alle ontwikkelingen worden door iedereen omarmd. De zoektocht naar een opvanglocatie voor statushouders hield Ureterp bezig en zorgde voor spanning. Maar ik ben trots en dankbaar dat we in Opsterland het gesprek op fatsoenlijke wijze voeren. Dat is helaas niet overal vanzelfsprekend.

En nu staat 2026 voor de deur. Wat voor jaar zal dit worden? Wat we zeker weten is dat het een jaar van verandering wordt. In maart zijn er verkiezingen. Er komt een nieuw college, een nieuw programma. We nemen afscheid van raadsleden en wethouders en verwelkomen straks nieuwe gezichten. Ik roep alle stemgerechtigden op om te gaan stemmen. U bepaalt de koers en toekomst van onze Opsterlandse samenleving.

In 2026 gaan we ook verder met het weerbaar maken van Opsterland. Ik heb daar vorige jaar ook bij stil gestaan. Wat kunnen inwoners zelf doen als de stroom uitvalt, of er een paar dagen geen water is? Geen doemscenario’s, maar realistische risico’s. De digitale infrastructuur is kwetsbaar. Dreigingen nemen toe. 

U kent de campagne Denk Vooruit. En hoe luchtig ik het ook probeerde te brengen, met een nepkerstboom, een wijntje en kattenvoer, de boodschap blijft serieus. Daarom ga ik opnieuw op dorpentoer om met alle dorpen, dorpsplannen uit te werken hoe we de dorpen crisisbestendig maken.

Ik hoop dat 2026 net zo’n positief jaar wordt als 2025. Wij hebben daarvoor gezamenlijk de sleutel in handen. Want 2025 is niet zomaar een positief jaar geworden. Dat hebben wij met elkaar gedaan. Als we leven vanuit het besef dat we alleen tot volle bloei komen door de ander centraal te stellen. Door te geven in plaats van te nemen. Door te focussen op onze morele plichten in plaats van onze rechten. Door te zorgen voor sterke wortels en te leren van de geschiedenis in plaats van die te ontkennen of af te zwakken. Door werkelijk samen het leven vorm te geven. Dan laten we Opsterland groeien en bloeien, met heel sterke wortels, tegen de huidige toon en stroom in.

Ik wens u allen een heel gelukkig, gezond en vanuit persoonlijk perspectief een gezegend 2026 toe.

Andries Bouwman, burgemeester gemeente Opsterland.