Opsterland en Cannes werken samen in het project Tinco

Op 7 juli 2017 reisden burgemeester van Selm, twee ambtenaren en een twaalftal Sweachsters naar Cannes voor de officiële start van het project om het bijzondere leven van Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt, zijn reizen en zijn archeologische en kunstverzameling voor het voetlicht te brengen.

De burgemeesters van Cannes en Opsterland trapten af door het ondertekenen van een samenwerkingsovereenkomst om dit project te ondersteunen. Aansluitend werd onder grote belangstelling de tentoonstelling “Le fabuleux voyage du chevalier Lycklama en Orient (1865-1868)”  geopend. De aanwezigen werden daarbij nadrukkelijk uitgenodigd om ook bij de opening van de tentoonstelling over Tinco in Beetsterzwaag in de zomer van 2018 aanwezig te zijn en de vele andere activiteiten van Leeuwarden-Fryslân 2018 Culturele Hoofdstad van Europa te bezoeken. De kers op de taart was de Friese vlag die fier wapperde op de toren van het museum boven de stad.

Cannes 1

Wie was Tinco?

Jonkheer Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt werd op 9 juli 1837 in het Lycklamahuis in Beetsterzwaag geboren als zoon van burgemeester Jan Anne Lycklama à Nijeholt. Hij studeerde in Groningen en Parijs. Als 28-jarige ging hij vanuit Parijs, via Rusland en de Kaukasus naar het Midden-Oosten voor een persoonlijke ontdekkingsreis van ruim drie jaar. Hij vergaarde een unieke collectie oosterse schilderijen en voorwerpen, die hij eerst in het Eysingahuis in Beetsterzwaag tentoonstelde.

Kort na zijn terugkeer in Nederland verhuisde hij zich echter naar Cannes, aangetrokken door het gezonde, milde en ook vrijere klimaat. Hij nam zijn collectie mee en schreef een vierdelig boek over zijn reiservaringen. Tinco, gereformeerd van geboorte, trad toe tot de katholieke kerk. In 1875 trad hij in het huwelijk met de rijke barones Juliana Agatha Jacoba thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg. Het paar bleef kinderloos en schonk veel bezittingen aan de katholieke kerk. Zijn collectie schonk Tinco in 1877 aan het stadsbestuur van Cannes. Deze schenking vormde de basis van het huidige stadsmuseum Musée de la Castre. Tinco Lycklama werd een spilfiguur in de lokale elite, en bleef een burger van Cannes tot aan zijn dood op 7 december 1900.

Rondleiding over Tinco in Cannes

Op de vrijdagavond, direct na aankomst in Cannes, was er een toelichting op Tinco’s reilen en zeilen. George Homs, Nederlander, inwoner van Cannes, voorzitter van de Tinco Lycklama Foundation en initiator en trekker van het project, leidde de delegatie langs een aantal plekken die aan Tinco herinneren, zoals de Rue Lycklama en de plekken waar hij woonde. Twee van zijn vier villa’s hebben de vernieuwings- en uitbreidingsdrift van Cannes doorstaan. George, een wandelende encyclopedie, verhaalde uitgebreid over Tinco’s leven. Volgens hem is er nog het nodige te ontdekken. Lang niet alles in het depot van het museum is geïnventariseerd en mogelijk liggen er nog onontdekte schatten. Ook het leven van Tinco is nog door een aantal mysteries omgeven.

Cannes 2

Voorbereidingen tentoonstelling Beetsterzwaag

In het project werken het Musée de la Castre (onderdeel van de gemeente Cannes), de Tinco Lycklama Foundation en de Stichting Historisch Beetsterzwaag samen. De gemeenten Cannes en Opsterland ondersteunen hen daarbij. Vertegenwoordigers van de Tinco Lycklama Foundation en van Stichting Historisch Beetsterzwaag grepen het verblijf in Cannes aan om op de zaterdagmorgen afspraken te maken over de invulling van de  tentoonstelling volgend jaar in Beetsterzwaag. Er wachtte hen een verrassing. De Nederlandse consul te Nice, de heer Peter van Santen, bood hen daarvoor namelijk een zeer aangename vergaderlocatie aan, inclusief een boottrip er naar toe.

Cannes 3

Ondertekening overeenkomst

Op de zaterdagmiddag ondertekenden de burgemeesters David Lisnard en Ellen van Selm een drietalige samenwerkingsovereenkomst: in het Frans, Nederlands en Fries. Consul Peter van Santen en een vertegenwoordiging van het bestuur van Cannes waaronder wethouders Frank Chikli (internationale betrekkingen) en Thomas de Pariente (cultuur) keken toe.

Cannes 4

De samenwerkingsovereenkomst is in eerste instantie gekoppeld aan het project rondom Tinco Lycklama à Nijeholt, maar is vooral ontstaan om de internationale culturele uitstraling en de toeristische aantrekkingskracht van beide gemeenten te versterken, en bij te dragen aan de Europese dimensie van Leeuwarden-Fryslân 2018. Leeuwarden-Fryslân 2018 gaat immers over het elkaar vinden en samen werken aan projecten. Niet alleen binnen de steden en dorpen van Fryslân, maar ook met de rest van Nederland en Europa. Cannes, zo verklaarde burgemeester Lisnard, wil de internationale culturele faam van Cannes daarbij graag inzetten voor verbinding en begrip tussen volken en naties

Opening tentoonstelling

Aansluitend was er, onder enorme internationale belangstelling, de opening van de tentoonstelling met speeches van de conservator van het Musée de la Castre Christophe Roustan Delatour, consul Peter van Santen, burgemeester Ellen van Selm en burgemeester David Lisnard. Burgemeester van Selm merkte daarbij onder andere op, dat het prachtig zou zijn als deze samenwerking ertoe leidt dat veel Friezen en Nederlanders de weg naar Cannes weten te vinden om de tentoonstelling te zien. En omgekeerd zou het ook prachtig zijn als veel mensen uit Frankrijk in 2018 de weg naar Friesland weten te vinden om daar te genieten van de vele activiteiten die Leeuwarden-Fryslân Culturele Hoofdstad van Europa te bieden heeft.

Cannes 5

Dat was niet aan dovemansoren gericht. Er kwamen veel positieve reacties. Vanuit de Franse gemeenschap, maar in het bijzonder ook vanuit de vertegenwoordigers van Nederlandse gemeenschap in de Côte d’ Azur. Deze gemeenschap van zo’n 23.000 mensen voelt zich, net als Tinco destijds, verbonden met zowel Nederland als de Côte d'Azur en toont grote belangstelling voor de gezamenlijke cultuurhistorie.

Na de opening was er de gelegenheid om de tentoonstelling over Tinco te bewonderen onder begeleiding van Christophe Roustan Delatour, directeur en conservator van het Musée de la Castre. Én, om de trappen van de toren van het museum te beklimmen om daarboven op de Friese vlag te laten wapperen die speciaal voor de ondertekening van de overeenkomst en de tentoonstelling werd gehesen.

Cannes 6

Cannes 7

Cannes 8